DEPOZİTONUN İADESİ - PEŞİN ÖDENEN KİRANIN İADESİ
Kiracının sözleşme süresi dolmadan taşınmazı tahliye etmesi halinde en çok tartışılan konulardan biri, depozito iadesi ve peşin ödenen kira bedelinin geri alınıp alınamayacağıdır. Uygulamada ev sahipleri, erken tahliye durumunda tüm kira süresi boyunca doğacak kira alacağını talep edebilmekte ve depozitoyu iade etmemektedir. Ancak Yargıtay kararları bu konuda önemli bir denge kurmaktadır.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi’nin 18.09.2012 tarihli kararında, kiracının erken tahliyesi halinde otomatik olarak sözleşme sonuna kadar tüm kira bedelinden sorumlu tutulamayacağı vurgulanmıştır. Karara göre kiraya verenin de taşınmazı makul sürede yeniden kiraya vermek için çaba göstermesi gerekir. Kiracının sorumluluğu, taşınmazın aynı koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre ile sınırlıdır.
Bu durumda kiracı, tahliye tarihinden sonraki döneme ilişkin peşin ödediği kira bedelini ve şartları oluşmuşsa depozito bedelini geri talep edebilir. Ayrıca iade edilecek tutar için faiz talebi de mümkündür. Özellikle icra takibi başlatılmış ve itiraz edilmişse, “itirazın iptali davası” gündeme gelebilir.
Depozito ve kira iadesi uyuşmazlıklarında her somut olayın ayrı değerlendirilmesi gerekir. Tahliye tarihi, yeni kiraya verilme süresi, sözleşme şartları ve zarar azaltma yükümlülüğü birlikte incelenmelidir.
Yargıtay 6. HD., E. 2012/11283 K. 2012/11796 T. 18.9.2012
T.C. Yargıtay Başkanlığı - 6. Hukuk Dairesi
Esas No.: 2012/11283
Karar No.: 2012/11796
Karar tarihi: 18.09.2012
kira sözleşmesi • kira bedeli
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi(Kapatılan Fatih 1.A.H.M)
DAVA TÜRÜ : İtirazın iptali
Mahalli mahkemesinden verilmiş bulunan yukarıda tarih ve numarası yazılı itirazın iptali davasına dair karar, davalı tarafından süresi içinde temyiz edilmiş olmakla, dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği görüşülüp düşünüldü. Dava, kiracı tarafından peşin ödenen kira ve depozito bedelinin iadesi istemiyle yapılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kısmen kabulüne 2.693, 90.-TL üzerinden itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa %30 oranında faiz yürütülmesine karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosya kapsamına, toplanan delillere ve hükmün dayandığı gerekçelere göre davalının aşağıdaki
bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davalının mahrum kalınan kira alacağı ve faize yönelik temyiz itirazlarına gelince; Davacı vekili, dava dilekçesinde, davacının davalıya ait taşınmazda 1.4.2004 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli kira sözleşmesiyle kiracı olduğunu, kira sözleşmesi devam ederken kiralananın başka birine kiralandığını, sözleşme gereği peşin ödediği iki yıllık kira ve depozito bedelinin tahsili için davacı hakkında icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptali, takibin devamı ve %40 icra inkar tazminatı isteminde bulunmuştur. Davalı vekili, davacı kiracının kiralananı 28 Nisan 2005 tarihinde kendi isteğiyle tahliye ettiğini, kiralananın üçüncü bir kişiye yeniden dört ay sonra 1.8.2005 tarihinde kiraya verildiğini belirterek, kiralananın boş kaldığı süreye ilişkin zararının dikkate alınması gerektiğini savunmuştur.
Davaya dayanak yapılan ve hükme esas alınan 1.4.2004 başlangıç tarihli ve iki yıl süreli kira sözleşmesi konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sözleşmede yıllık kira bedeli 1800 TL olarak kararlaştırılmış olup, iki yıllık kira bedelinin peşin ödendiği ve 800 Euro depozito bedelinin alındığı belirtilmiştir. Kiralananın 28.4.2005 tarihinde tahliye edildiği her iki tarafın kabulünde olup, davacı 19.9.2005 tarihinde başlattığı icra takibinde peşin ödenen iki yıllık kira parası ve depozito bedeli 6250.-TL asıl alacak ve 2.790.-TL işlemiş faizin tahsilini ve asıl alacağa yıllık %30 oranında faiz uygulanmasını talep etmiştir. Mahkemece davacının tahliye tarihine kadar olan kira bedellerinden sorumlu olduğu tahliye tarihinden sonra ki döneme ilişkin peşin ödenen kira parası ve depozito bedelinin iadesi gerektiği gerekçesiyle istemin kısmen kabulüne karar verilmiştir. Davacı kiracının kira süresi dolmadan mecuru tahliye etmesi halinde kural olarak sözleşme süresi sonuna kadar ki kira bedellerinden sorumluluğu söz konusu ise de, kiralayanın da kiralananı yeniden kiraya vermek için gayret göstermesi kiracının zararının artmasına neden olmaması gereklidir. Bu itibarla erken tahliye halinde kiracının B.K.nun 98.maddesi delaletiyle aynı Kanunun 44.maddesi gereğince taşınmazın yeniden aynı şartlarla kiraya verilebileceği tarihe kadar kira bedellerinden sorumlu olduğu kabul edilmektedir. Bu durumda mahkemece kiralananın tahliye edildiği tarihten itibaren sözleşmedeki aynı şartlar ve ayrı kira bedeli üzerinden ne kadar sürede kiraya verilebileceği konusunda uzman kişilerden oluşacak bilirkişi heyeti aracılığıyla keşfen tespit edilip bu süreye ilişkin kira bedelinin davacının talep ettiği alacak miktarı hesaplanırken dikkate alınması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, kabule göre de asıl alacağa takip tarihinden itibaren talep aşılmamak üzere değişen oranlarda faiz yürütülmesine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.
SONUÇ: Yukarıda 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle kira alacağı ve faize yönelik hükmün BOZULMASINA, istek halinde peşin alınan temyiz harcının temyiz edene iadesine, 18.09.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.