Boşanma Davası Nasıl Açılır? Adım Adım Rehber (2026)
Boşanma süreci size karmaşık gelebilir. Hangi belgeler gerekli, hangi mahkemeye başvuracaksınız, dava ne kadar sürer ve ne kadar masrafı olur? Bu yazıda boşanma davasını baştan sona adım adım anlatıyoruz.
Evlilik birliğinin sona ermesi, hayatın en zor kararlarından biridir. Ancak bu kararı verdiğinizde sürecin nasıl işlediğini bilmek, işleri çok daha kolaylaştırır. Türkiye'de boşanma davaları Aile Mahkemelerinde görülür ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'na (TMK) göre yürütülür. Boşanma ancak mahkeme kararıyla gerçekleşir — resmî nikâhınızı kıymakla görevli belediye veya konsolosluk boşanma kararı veremez.
Bu rehberde boşanma davasını adım adım, kafanızda soru işareti kalmayacak şekilde anlatıyoruz. İster anlaşmalı ister çekişmeli boşanma yolunu seçin, hangi belgeleri hazırlamanız gerektiğinden davanızın ne kadar süreceğine kadar tüm detayları bulacaksınız.
1. Adım: Nasıl Boşanmak İstediğinize Karar Verin
Boşanma davası açmadan önce en önemli karar, anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi boşanacağınızdır. Bu karar sürecin uzunluğunu, maliyetini ve izlenecek yolu doğrudan etkiler.
Anlaşmalı Boşanma
Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanma ve sonuçları (nafaka, velayet, mal paylaşımı, tazminat) konusunda tamamen uzlaştığı durumda başvurulan yoldur.
Şartları şunlardır:
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler boşanma konusunda serbest iradeleriyle anlaşmış olmalıdır.
- Taraflar bir protokol hazırlayarak mahkemeye sunmalıdır. Bu protokolde nafaka, velayet (varsa çocuk), tazminat, mal rejimi tasfiyesi ve ziynet alacağı gibi tüm konular açıkça düzenlenmelidir.
- Hâkim, tarafları dinleyerek anlaşmanın gerçek ve özgür iradeye dayandığını tespit ederse tek celsede boşanma kararı verebilir.
Anlaşmalı boşanma, genellikle tek duruşmada sonuçlanır. Tarafların duruşmaya bizzat katılması zorunludur; ancak avukatla temsil edilmeleri mümkündür.
Çekişmeli Boşanma
Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanma veya sonuçları konusunda anlaşamadığı durumda açılan davadır.
Çekişmeli boşanmada dava, eşlerden birinin tek taraflı başvurusuyla açılır. Diğer eşin dava açılmasına onay vermesi gerekmez. Dava şu sebeplerden birine dayandırılabilir:
- Zina (aldatma) — TMK m. 161
- Hayata kast veya pek kötü / onur kırıcı davranış — TMK m. 162
- Suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme — TMK m. 163
- Terk (eşin evi terk etmesi) — TMK m. 164
- Akıl hastalığı — TMK m. 165
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (şiddetli geçimsizlik) — TMK m. 166/1-2
Bu sebeplerden en sık kullanılanı "evlilik birliğinin temelinden sarsılması"dır. Bu sebebe dayanmak için fiziksel şiddet gerekmez; sürekli kavga, güvensizlik, ilgisizlik, hakaret gibi durumlar da evlilik birliğini çekilmez hâle getirebilir.
2. Adım: Hangi Mahkemede Dava Açacağınızı Belirleyin
Boşanma davalarında
görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Bulunduğunuz yerde aile mahkemesi yoksa dava Asliye Hukuk Mahkemesi'nde aile mahkemesi sıfatıyla görülür.
Yetkili mahkeme konusunda ise iki seçeneğiniz vardır:
- Kendi yerleşim yerinizdeki (ikametgâhınızdaki) aile mahkemesi
- Eşinizin yerleşim yerindeki aile mahkemesi
- Eşlerin son 6 ay birlikte yaşadığı yerdeki aile mahkemesi
Önemli not: Anlaşmalı boşanma davalarında, eşler Türkiye'nin herhangi bir yerindeki aile mahkemesinde anlaşarak dava açabilir. Bu, özellikle farklı şehirlerde yaşayan eşler için kolaylık sağlar.
3. Adım: Gerekli Belgeleri Hazırlayın
Boşanma davası açmak için aşağıdaki belgeleri hazırlamanız gerekir:
Dava Dilekçesi: Boşanma sebebinizi, taleplerinizi ve delillerinizi içeren yazılı başvuru. Her iki eş sayısı kadar hazırlanır.
Nüfus Kayıt Örneği: E-Devlet üzerinden alabileceğiniz güncel nüfus kayıt örneği (vekaleten avukat da alabilir).
Evlilik Cüzdanı (Aile Cüzdanı) Fotokopisi: Varsa aslı mahkemede ibraz edilir.
Kimlik Fotokopisi: Davacı eşin nüfus cüzdanı fotokopisi.
Tanık Listesi: Çekişmeli davalarda dinletilmek istenen tanıkların ad, soyad ve adres bilgileri.
Deliller: Mesaj kayıtları, fotoğraflar, tanık beyanları, banka kayıtları, sosyal medya ekran görüntüleri gibi boşanma sebebini destekleyen tüm deliller.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü: (Yalnızca anlaşmalı boşanmada) Tarafların nafaka, velayet, tazminat ve mal paylaşımı konularında uzlaştığını gösteren yazılı protokol.
Vekaletname: Bir avukat aracılığıyla dava açılıyorsa, avukata verilen noter onaylı vekaletname.
İpucu: Dava açıldıktan sonra eksik belgeleri tamamlamak mümkündür, ancak dava açarken tüm delilleri ve belgeleri eksiksiz sunmak süreci hızlandırır.
4. Adım: Dava Dilekçesini Mahkemeye Verin
Dava açılış süreci şu şekilde işler:
1. Hazırladığınız dava dilekçesiyle birlikte adliyedeki tevzi bürosuna başvurursunuz.
2. Tevzi bürosu, dosyanızı nöbetçi aile mahkemesine havale eder.
3. Mahkeme kalemi tarafından size bir dosya numarası (esas no) verilir.
4. Dava harcı ve gider avansını yatırmanız gerekir. (2026 yılı için başvuru harcı yaklaşık 500-700 TL civarındadır, kesin rakamlar her yıl yeniden belirlenir.)
5. Harçlar ödendikten sonra dava resmen açılmış olur.
6. Mahkeme bir tensip zaptı düzenler ve taraflara tebliğ eder. Tensip zaptında duruşma tarihi, cevap süresi ve delil sunma süreleri belirtilir.
Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?
Anlaşmalı boşanma: 1-3 ay içinde sonuçlanabilir. Çoğu durumda tek celsede biter. Duruşma tarihinin verilmesi genellikle 2-6 hafta arasında değişir.
Çekişmeli boşanma: 6 ay ile 2 yıl arasında sürebilir. Tarafların anlaşmazlık düzeyine, tanık sayısına, bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre değişir. İstinaf ve temyiz aşamaları dahil edildiğinde süre 3-4 yıla kadar uzayabilir.
Önemli: Boşanma kararı kesinleşmeden (yani tarafların istinaf/temyiz süreleri dolmadan veya bu yollar tüketilmeden) taraflar yeniden evlenemez.
Boşanma Davası Ne Kadar Ücretlendirilir? (2026)
Boşanma davasının maliyeti birkaç kalemden oluşur:
Dava Harcı: 2026 yılı için başvuru harcı yaklaşık 500-700 TL. Peşin harç da ayrıca alınır.
Gider Avansı: Tebligat ve posta giderleri için mahkeme tarafından belirlenen miktar. Ortalama 2.000-4.000 TL civarındadır.
Bilirkişi Ücreti: Gerekli görülürse bilirkişi incelemesi için ayrıca ücret yatırılır (3.000-8.000 TL arası).
Avukatlık Ücreti: Avukat çalıştırılıyorsa, vekalet ücreti avukatla yapılan sözleşmeye göre belirlenir. 2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre aile mahkemelerinde takip edilen dava ücretleri her yıl Adalet Bakanlığı tarafından güncellenir.
Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar
İki dava türü arasındaki temel farkları şu şekilde özetleyebiliriz:
- Süre: Anlaşmalı 1-3 ay, çekişmeli 6 ay - 2 yıl (istinafla birlikte 4 yıla kadar).
- Duruşma: Anlaşmalı genellikle tek celse, çekişmeli ortalama 3-6 celse.
- Maliyet: Anlaşmalı daha düşük (az duruşma, az tebligat), çekişmeli giderek artan maliyet.
- Delil: Anlaşmalıda delil sunma zorunluluğu yok, çekişmelide deliller kritik önemde.
- Stres: Anlaşmalı taraflar arası çatışmayı azaltır, çekişmeli tarafları daha da karşı karşıya getirir.
- Çocuklar: Anlaşmalıda çocukların psikolojisi daha az etkilenir; çekişmelide velayet süreci çocuklar için yıpratıcı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
Soru: Boşanma davasını e-Devlet üzerinden açabilir miyim?
Cevap: Hayır, boşanma davası e-Devlet üzerinden açılamaz. Dava dilekçesiyle birlikte yetkili aile mahkemesine bizzat başvurmanız gerekir. Ancak nüfus kayıt örneği gibi belgeleri e-Devlet'ten alabilirsiniz.
Soru: Boşanma davası açmak için avukat şart mı?
Cevap: Kanunen zorunlu değildir. Ancak özellikle çekişmeli boşanma davalarında, dilekçelerin doğru hazırlanması, delillerin eksiksiz sunulması ve duruşmalarda haklarınızın korunması için bir avukat desteği almanız şiddetle tavsiye edilir.
Soru: Boşanma davası açtıktan sonra eşimle aynı evde yaşamak zorunda mıyım?
Cevap: Hayır. Dava sürecinde mahkemeden ayrı yaşama izni talep edebilirsiniz. Ayrıca tedbir nafakası ve varsa çocuklar için iştirak nafakası talebinde bulunabilirsiniz.
Soru: Boşanma davası sırasında nafaka alabilir miyim?
Cevap: Evet. Dava devam ederken "tedbir nafakası" adı altında geçici nafaka talep edebilirsiniz. Boşanma kararı kesinleştikten sonra ise yoksulluk nafakası (eş için) ve iştirak nafakası (çocuk için) talep edilebilir.
Soru: Boşanma davasında mal paylaşımı nasıl yapılır?
Cevap: Mal paylaşımı (mal rejimi tasfiyesi) boşanma davasından ayrı veya birleştirilerek açılabilir. Türkiye'de yasal mal rejimi "edinilmiş mallara katılma" rejimidir. Evlilik süresince edinilen mallar (taşınmaz, araç, banka hesabı vb.) bu rejime tabidir. Boşanma kararı kesinleştikten sonra mal rejimi davası açmak için 1 yıllık zamanaşımı süresi vardır.
Soru: Boşanma davasında çocukların velayeti kime verilir?
Cevap: Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek karar verir. Genellikle küçük yaştaki çocukların velayeti anneye verilmekle birlikte, babanın da çocukla kişisel ilişki (görüşme) hakkı düzenlenir. Son yıllarda ortak velayet kararları da artmaktadır.
Soru: Eşim boşanmak istemiyor, yine de dava açabilir miyim?
Cevap: Evet. Boşanma davası tek taraflı açılabilir. Eşinizin rızası gerekmez. Dava dilekçesinde boşanma sebebini ve delillerinizi sunarsınız; mahkeme tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirerek karar verir.
Sonuç
Boşanma davası, doğru adımlarla ilerlendiğinde tahmin edilenden daha kolay yönetilebilir bir süreçtir. Önemli olan, daha en başında anlaşmalı mı çekişmeli mi boşanacağınıza karar vermeniz, gerekli belgeleri eksiksiz hazırlamanız ve yetkili mahkemeye doğru şekilde başvurmanızdır.
Unutmayın: Boşanma kararı kesinleşmeden yeniden evlenemezsiniz. Dava süresince tedbir nafakası, velayet düzenlemesi ve ayrı yaşama gibi geçici kararlar alabilirsiniz. Boşanma sonrası ise nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi haklarınızı kullanabilmek için yasal sürelere dikkat etmelisiniz.
???? Boşanma süreciniz için hukuki destek almak isterseniz, avukat ekibimizle iletişime geçebilirsiniz. İlk danışma görüşmeniz için bize ulaşın.
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.